İslâm Ahlâk Esasları "FEDAKÂRLIK (ÖZVERİ)"

‘Fedakârlık’, insanın hukuken yapmak zorunda olmadığı, ancak yaptığı takdirde diğer insanlara ve topluma yararlı olacağı güzel davranışlara denir.
 
Müminler, fedakâr (özveri sahibi) insanlardır. Meşru olan her şeyi diğer kardeşleriyle paylaşmasını bilir, dostuna gelebilecek bir zarar için kendisini öne atabilir, gerekirse o zararın karşısındakine değil de şahsına gelmesini dahi isterler. Nefisleri için arzu edip istedikleri güzellikleri, kardeşleri için de isterler. Kendisi için istemediğini mümin kardeşleri için de istemezler.
 
Müslüman, kardeşleriyle dayanışma içinde olmalıdır. Bir görev olduğunda hemen atılmalı, o göreve talip olmalı, yapabileceği bir görev ise, asla onun başkalarına verilmesini beklememelidir. Zor işleri atlatarak kolay ve basit olanını seçmemeli, olgun bir tavır geliştirmelidir.
 
Her hangi bir konuda bir görev ve sorumluluk verildiğinde daha nitelikli bir arkadaşı var ise onu tercih ve tavsiye etmeli, bu benim dostumdur, verilen sorumluluğu yüklenip taşıyabilecek güçtedir ve benden çok daha layıktır, diyebilmelidir. Evet, mümin bu olgunluğu gösterecek kadar fedakârlık ruhunu taşımalıdır.
 
Birçok insan vardır ki, karşılıksız iyilikte bulunmayı sevmez, buna hiç dayanamaz. Hatta fedakâr, iyiliksever insanların bu tavrını anlamadığı gibi böyle davrananları ‘saf’lıkla da aşağılar. İşte bunlar, gerçek insanlık ve eşdeğeri olan İslâmlıktan haberi olmayanlardır.
Bunlar, Kur’an-ı Kerim’in:
 “...Onların kalplerinde hastalık vardır...” dediği hastalığın bir türüne yakalanmışlar demektir. Ancak bu, tıbbî müdahale ile tedavi olunamayacak bir hastalıktır.
 
Bu özellikteki insanlardan oluşan bir toplum artık ölü demektir. Bu insanların insanlığa hizmeti olabilir mi? Hatta kendileri için bile doğruyu tespit etmede başarılı olamazlar. Çünkü bunların ilişkileri, kısa süreli geçici yararlara dayalıdır. Küçük bir çıkar için koca yığınları kurban ederler.
 
O halde Müslümanlar olarak nefsimizi zorluklara alıştırmalı ve bunlara tahammül etmesini öğrenmeliyiz. Hoşlanmayacağımız bir tavırla karşılaştığımızda, yine de iyilikle karşılık vermeliyiz. Bu aslında insana bir şey kaybettirmez, aksine çok şey kazandırır. Vefalı olmaya özen göstermeli, dostlarımızın iyiliği için yığınla külfete katlanmamız gerekiyorsa, gözümüzü kırpmadan gerekli fedakârlığı yapmalıyız. Yapacağımız iyilikleri yalnızca Allah (c.c.) için yapalım ki, muhatabımızı töhmet altında bırakmayalım. Yardım etmeyi adeta bir vicdan zevki ve bir huzur sevinci haline getirmeli, gönlümüzün derinliklerinde bu zevki hissedelim.
  
Allah Teala’nın bu konuda verdiği örneklerden biri, Mekke’den Medine’ye Hicret eden müminleri ağırlayan Medineli müminlerdir. Onların bu güzel ahlâkları Kur’an-ı Kerim’de şöyle bildirilmiştir; “Kendilerinden önce o yurdu (Medine’yi) hazırlayıp imanı gönüllerine yerleştirenler ise, hicret edenleri severler ve onlara verilen şeylerden dolayı içlerinde bir ihtiyaç arzusu duymazlar. Kendilerinde bir açıklık (ihtiyaç) olsa bile kardeşlerini öz nefislerine tercih ederler. Kim nefsinin cimri ve bencil tutkularından korunmuşsa, işte onlar felah (kurtuluş) bulanlardır!” 1
 
Bu âyette hem Mekkeli muhacirler, hem de Medineli (Ensar) Müslümanların güzel ahlâklarından söz edilmektedir. Mekkeli müminler, mallarını, akrabalarını, eşyalarını, evlerini, bağlarını, bahçelerini, işlerini, geride bırakarak, Allah (c.c.)’ın dinini yaşayabilmek için yurtlarından çıkmış, Medine’ye hicret etmişlerdir. Yani ‘Muhacir’ olmuşlar, Allah (c.c.)’ın rızasını kazanabilmek için sahip oldukları her şeyi geride bırakmayı göze almışlardır. Bu, çok üstün bir ahlâkın sonucu ve göstergesidir ve onların, kendilerine Allah (c.c.)’ı vekil edinmiş güvenilir insanlar olduklarının bir ifadesidir. Bu güzel ahlâkları, diğer müminlerin onlara derin bir sevgi, saygı ve merhamet duymalarına neden olmuştur.
 
Nitekim Medineli müminler (Ensar), Mekke’den gelen bu güvenilir ve sadık mümin kardeşlerini en güzel şekilde karşılamış ve en güzel şekilde ağırlamışlardır. Kendi ihtiyaçlarını düşünmeksizin mümin kardeşlerine ikram etmişler, en güzel yiyecek, giyecek ve evlerini onlar için ayırmışlar, onlara en rahat edecekleri barınakları sağlamışlardır. Bu fedakârlıkları ise, Allah (c.c.)’a ve müminlere olan güçlü ve içtenlikli sevgilerinden kaynaklanmaktadır. Bu güzel ahlâkları, onlara karşı da sevgi duyulmasına neden olmaktadır. Allah (c.c.) onları da Kur’an’da sevgi ve övgüyle anmış, on beş asırdan beri Müslümanlar da onlara sevgi beslemektedirler.
 
Müminlerin fedakârlıklarının bir başka örneği yine Kur’an-ı Kerim’de şöyle anlatılıyor: “Kendileri, ona duydukları sevgiye rağmen yemeği, yoksula, yetime ve tutsağa yedirirler. Biz size, ancak Allah’ın yüzü (rızası) için yediriyoruz; sizden ne bir karşılık istiyoruz, ne bir teşekkür. Çünkü biz, asık suratlı, zorlu bir gün nedeniyle Rabbimizden korkuyoruz!” 2 derler.
 
İslâm tarihi, savaş veya barış zamanlarında Müslümanların diğer Müslüman kardeşlerine yaptıkları olağanüstü fedakârlık örnekleriyle doludur.
 
Bu yüceliğe erenlere, fedakâr kahraman ve yiğitlere, hülâsa İslâmlığa insanlığın, ne kadar muhtaç olduğunu görerek hem kendimize ve hem de bütün bir insanlığa hizmet için bu yüce fedakârlık ruhunu oluşturmaya çalışmalıyız. 3
 
Allah (c.c.)’a ve ahiret gününe inanmayan kimi insanlar, dünya hayatını bir mücadele yeri olarak algılarlar. Bu insanların görüşüne göre, her insan hayatta kalabilmek için savaş vermeli ve bu savaşta güçlü olanlar güçsüz olanları ezerek hayatlarına devam etmelidirler. Tümüyle sapık bir inancın ürünü olan bu görüş, insanların güzel ahlâktan tamamen uzaklaşmalarına ve yalnızca kendi çıkarlarını korumaya dayalı kötü bir ahlâk anlayışı geliştirmelerine neden olur. Bu bakış açısının etkili olduğu bir toplumda, zor duruma düşmeyi göze alarak güçsüze yardım etmek, bir başkası için fedakârlıkta bulunmak veya bir başkasının sağlığını, mutluluğunu, rahatını kendinden önde tutmak gibi güzel ahlâk özellikleri, gereksiz meziyetler olarak görülür. Dolayısıyla, herhangi bir karşılık elde etmediği sürece hiç kimse birbiri için fedakârlıkta bulunmaz.
 

İslâm ahlâkının yaşanmadığı toplumlarda, insanlar arasında bu bakış açısına sıklıkla rastlanabilir. Böyle bir anlayışa sahip olan insanların ise, birbirlerine gerçek anlamda bir sevgi duymaları mümkün olmaz. Çünkü insan, kendi rahatını herkesten daha önde tutan bencil bir kişiye karşı kalbinde gerçek ve samimi bir sevgi duyamaz. Karşısındaki insanda tek bir konuda bile bencilliğe rastlaması, ruhunda ona karşı duyduğu sevgiyi olumsuz yönde etkiler. Örneğin bir insanın yalnızca kendi rahatını düşünmesi, güzel bir yemeği, rahat bir ortamı kendisi için saklayıp, çevresindeki kişileri düşünmemesi bile o kişiye karşı duyulan sevgi ve saygıyı zedeler.


Bütün dünyanın dikkatini çeken ve takdirle karşılanan bir fedakârlık örneğini Müslüman bir Katarlı sporcu göstermişti. Müslüman sporcu ile rakibi diğer sporcu defalarca denemelerine rağmen 2,37 m’lik yüksek atlamada birbirini geçememişlerdi. Son denemede rakibi sakatlandı. Enson yapılacak denemeye rakibi katılamayacaktı. Müslüman sporcu hakem heyetine giderek yarışmadan çekildiği takdirde birinciliğin rakibi ile paylaşmasının mümkün olup olamayacağını sordu. Mümkün cevabını alınca en son denemeden çekildi ve birincilik paylaştırıldı. Rakibi olan gayr-i Müslim sporcu sevincinden havaya atlatı ve bu olay dünyada Tokyo olimpiyatlarında en çok hafızalarda kalan olayı oldu. Artık o rakip
sporcu ömür boyu Müslüman sporcunun fedakârlığını ve hakkaniyetini unutmayacak ve belki de zamanla Müslüman olacaktır.
 
Cahiliye ahlâkını yaşayan kimi insanlar, en yakın dostlarına bile, fedakârlıkta bulunmalarını gerektirecek herhangi bir iş teklif edemezler. Söz gelişi, çocuğu hastalanan birisi, iş arkadaşlarından kendisinin yerine işlerini yapmalarını isteyemez. Anne ve babaya yardım etmek bile kimi zaman çocuklar arasında sorun olabilir; hatta bu yüzden kırgınlıklar bile yaşanır. Oysa sorulduğunda herkes anne ve babasını çok sevdiğini söyler. Ama fedakârlık gerekince, eğer ciddi bir çıkarları yoksa kimi insanlar bundan bile kaçınırlar. Oysa gerçekten seven insan sevdiği için her türlü fedakârlığı yapar ve bundan dolayı hiçbir zaman yakınmaz, bıkkınlık duymaz.


Allah Teâlâ (c.c.) bütün Müslümanlara fedakârlık ahlâkını nasip etsin!

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Bilgen - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gurbetteki Erzurum Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gurbetteki Erzurum hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Gurbetteki Erzurum editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gurbetteki Erzurum değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Gurbetteki Erzurum, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (216) 492 36 36
Reklam bilgi