Sevgi - Gıpta-haset ikilemi

Gıpta imrenmek demektir. Gıpta, “Beğenilen bir şeyi edinme ya da beğenilen bir kişiye benzeme arzusu” şeklinde tanımlanabilir. Haset, katmerli kıskanmak demektir. Haset, “Kendisiyle ilgili olarak, bir başkasının üstün görünmesine dayanamamak; kendisinden üstün görünen kişinin bu özelliğinden dolayı acı çekmek, buna tahammül edememek” şeklinde tanımlanabilir. Haset, normal bir ruh hali değildir, ruhu zehirler. Haset, Ben-merkezci bir anlayıştır. Haset, öteleyici, ayrıştırıcıdır. Toplumsal bağları koparan karakteristik bir özelliğe sahiptir. Gıpta duygusunda, benzemek istenilen kişiye “hayranlık duyma” olgusu vardır. İnsani bir duygudur. Biz-merkezci bir anlayış hâkimdir. Gıpta, toplumsal bağları güçlendiren, ayrıştırıcı değil, toparlayıcı bir karakteristik özelliğe sahiptir.

Bir yazar, “Gıpta” adlı makalesinde şunları söyler: “Dört kelime var bir duyguyu anlatan. Gıpta farklı, kıskançlık farklı, haset farklı, rekabet farklı. Gıpta etmek insana has, hepimize… Âdemoğlu Havva kızı sadece etten ve kemikten değil, bir de gıptadan müteşekkil. Aslında saklı bir takdir barındırır gıpta. Özeniriz bir başka insana. Onun yerinde olmak isteriz. Kıskançlık farklıdır ama. Zehirdir damla damla. Kanımıza karışır, ruhumuza. Bir başkasını kıskanmak ağır bir yüktür, kalbimiz tökezler, nefesimiz daralır bunca ağırlık altında. Kıskanç insan bir başkasının yerinde olmak istemez, o başkası konumundan olsun ister. Yukarıdaki aşağı insin, kazanan kaybetsin, kartlar tersine dönsün. Gene de yetmez. Kıskanç insan mutlu olmayı bilmez. Haset ise katmerli zehirdir. Sadece kötü düşünmekle, fesat konuşmakla yetinmez burada kişi, bir de tutar başkalarıyla uğraşır. Vaktini, enerjisini hep başkalarını zedelemeye harcar, geçip gider yıllar. Ve rekabet en beteridir. Rakip zannetmek bir başkasını... Dört kelime var aynı duyguyu anlatan. Dördü de birbirinden farklı. Yüreklerimiz ceviz kabuğu, bata çıka ilerleriz sularda. Kâh gıpta eder kâh kıskançlık duyarız. Sonra gelir bir bilge, tutar satranç tahtasını, kaldırıverir. Bir bakmışız ki her şey boşmuş. Bunca yük, bunca ağırlık... Bir bakmışız ki kimsenin kimseyle yarıştığı yokmuş aslında, kâinat sonsuzmuş. Farklı zannettiğimde benim gibiymiş, o da meğer bir başkasına gıpta edermiş. Bir bitimsiz çekişme, boşu boşuna... En iyisi, en sadesi, şefkat duymak ve arafta durmak!!!”

Zihin dünyamıza, ruhumuza, kanımıza musallat olan ve zehir fonksiyonunu icra eden, hasetten, kıskançlıktan arınmak, insani ve islami bir gerekliliktir. Haset, anormal bir haldır. Sahibinin ruh dünyasını ve zihin dünyasını kemirir. Türlü- türlü maddi ve manevi hastalıkların oluşmasına sebep olur. Hayatın normalleşmesi için haset-kıskançlık mikrobundan arınmak gerekmektedir.

İmrenme anlamına gelen gıpta kavramında, gıpta edilen kişideki meziyetin, o kişide kalmak kaydıyla kendisinde de olmasını arzulama hali vardır. Burada bir “keşke” duygusu saklıdır. Keşke bende de o meziyet, o olgunluk, o erdemli hal, o yetenek ya da o ilmi birikim olsa diye bir temenni, bir istek, bir arzu saklıdır. “Keşke, şu anda dünyanın yaşayan en büyük bilim tarihçisi olan ve 27 dili ana dili gibi bilen Bitlisli Fuat Sezgin gibi olabilseydim” demek, imrenme (Gıpta) durumuna bir örnektir. Burada Fuat Sezgin Hocanın sahip olduğu bilgi birikiminden onur duyduğu, keşke aynı bilgi birikimine kendisinin de sahip olma arzusu saklıdır.

Bu gayet doğal ve insani bir duygudur. Gıpta, motivasyonu arttıran bir potansiyele sahiptir. Bu potansiyel, kinetiğe dönüştüğü zaman, bireyde var olan birçok meziyetin, yeteneğin ortaya çıkmasına vesile olur.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Prof. Dr. Şemsettin DURSUN - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gurbetteki Erzurum Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gurbetteki Erzurum hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gurbetteki Erzurum editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gurbetteki Erzurum değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Gurbetteki Erzurum, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (216) 492 36 36
Reklam bilgi