Hayatı anlamlı kılmak! İnsan ve etik

İNSAN VE ETİK

Etik, Felsefenin’ ödev’, ‘yükümlülük’, ‘sorumluluk ve ‘erdem’ gibi kavramlarını analiz eden, ‘doğruluk’ veya ‘yanlışlık’ ile ‘iyi’ veya ‘kötü’ yle ilgili ahlâki yargıları ele alan, ‘ahlâki eylem’in doğasını soruşturan ve iyi bir yaşamın nasıl olması gerektiğini açıklamaya çalışan dalıdır.
Ahlâk ise, Arapça hulk sözcüğünün çoğuludur. Hulk ise; huy, adet, alışkanlık, yaradılış, insanın ruhsal-zihinsel-manevi halleri anlamındadır. İngilizcede moral, morality, ahlâk anlamında kullanılır. Ahlâk: “Bir toplum içinde kişilerin benimsedikleri, uymak zorunda bulundukları davranış biçimleri ve kuralları veya “İyi nitelikler, güzel huylar’’ olarak tanımlanabilir.

Ahlâk,” insanın yaratılışı, doğası” anlamına gelen hilkat kökünden türetilmiştir. Bunun anlamı şudur: Ahlâklı davranış, yaratılışa uygun davranıştır.
Ünlü Fransız filozofu Henri Bergson derki,” Ahlâki yükümlülüğün iki temel kaynağı vardır: birincisi beşeri toplumsal baskı gücü, ikincisi ilahi cazibe gücü”.
Bir düşünür, Henry Bergsonun bu tespitini şöyle açıklar:
“Bunun anlamı şudur: İnsan ya toplumdan utandığı için ya da Allah'ı sevdiği için ahlâki davranır. Birincisi dışbükey bir ahlâk, ikincisi de içbükey bir ahlâktır. Dışbükey ahlâk, sahici değil yapmacık, kırılgan ve değişkendir. Çünkü dayanağı toplumsal baskı olan bir ahlâki davranış, baskı ortadan kalkınca, kendisi de ortadan kalkar. Dolayısıyla en sahici ve ilkeli ahlâki davranış, Allah sevgisini merkeze alan ahlâki davranıştır.”
Etik, Batı Medeniyetinin çocuğu, ahlâk ise İslam Medeniyetinin çocuğudur. Bu iki kavram arasındaki ilişkiyi şöyle formüle edebiliriz:
Etik İnsan=Ahlâklı İnsan=İyi İnsan=Erdemli İnsan

Sahici, ilkeli, erdemli bir ahlaki yapıya sahip olan insanda olması gereken temel kriterler şunlar olmalı:

1.Sözü, özü ve eylemi bir olmalı
2.Zihinsel dünyasıyla fiziksel dünyası arasında paradoksal (Çelişkili) bir ilişki olmamalı.
3.” Emin” vasfını taşımalı. Konuştuğunda, İnsanlar tereddüt etmeden inanmalı
4.Sırrı gözetmeli ve saklamalı. Başkalarının sırrını araştırmamalı. “İki dudak arasında çıkan söz sır olmaktan çıkar” ilkesine uyulmalı. Kişiye verilen her sır bir emanettir. Emanete ihanet edilmemeli.
5.Üstad Bediüzzaman der ki: “Her dediğiniz doğru olmalı; ama her doğruyu her yerde söylemek doğru değildir. Her dediğiniz hak olmalı ama her hakkı her yerde söylemeye hakkın yoktur”. Bu ilke çerçevesinde hayatımızı inşa etmeliyiz.
6.Sezai Karakoç der ki: “İslam’ı öyle canlı ve diri yaşa ki, seni öldürmeye gelen sende dirisin”. Bu yaşam tarzı hayatımızın ekseni olmalı.
7.Hatayı kabul etmek ve özür dilemek erdemli insanın temel kriteridir. Hatadan dönmek ve özür dilemek, bireyi küçültmez, tersine onu yüceltir.
8.Kibirden sakınmak ve alçak gönüllü olmak temel prensip olmalı. Şunu unutmamalıyız ki, “Su tevazu ile enginlere aktığı için Allah, onu bulutlarla dağların üzerine yükselterek onurlandırmıştır”
Yaratılışa uygun tarzda yaşanan bir hayat, ahlaki ve erdemli bir hayattır. Bu yaşam tarzı, iki dünyalı ve evrensel değerlerle donanmış dengeli ve mutlu bir yaşamdır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Prof. Dr. Şemsettin DURSUN - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gurbetteki Erzurum Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gurbetteki Erzurum hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gurbetteki Erzurum editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gurbetteki Erzurum değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Gurbetteki Erzurum, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (216) 492 36 36
Reklam bilgi