ERZURUM AĞZI ATASÖZLERİ

AAcınan, çıplah gudurgan olur.Acınan çok, ekmek veren yok.Acın yeri başka, acının yeri başka.Aç adam, ateşe bile atlar.Aç karın, yüksek topuk nalın, s...

A
Acınan, çıplah gudurgan olur.
Acınan çok, ekmek veren yok.
Acın yeri başka, acının yeri başka.
Aç adam, ateşe bile atlar.
Aç karın, yüksek topuk nalın, salın ha salın.
Açma gutuyi, söyletme kötiyi.
Aç goyarsan hırsız olur, çok söylersen yüzsüz olur.
Aç it, merek yıkar.
Ad Ali’nin, dad Veli’nin.
Ağacı kurt yer, insanı dert yer.
Ağanın malı gider, hizmekerin canı gider.
Ağır taşı kimse yerinden oynatamaz.
Ağır ol ki, batman gelesin.
Ağzıyla guş tutsa, gene boş.
Ağzı açık ayran delisi.
Alladı pulladı satti.
Ahli pohuna karışmış.
Ahmak o dur, dünya için gem vura, kimse bilmez kim kazana kim yiye.
Ahşamın heyrindense sabahın şerri.
Alışmış gudurmuştan beterdir.
Alma mazlumun ahını çıkar aheste aheste.
Alışmış göte çavdar ekmeği bahana.
Ali gıran baş kesmez.
Allah dağına bahar garını verir.
Allah deveye buynuz vermez ki gide eşşeğin karnını deşe.
Allah yağ mumi isteyene yağ mumi, bal mumu isteyene bal mumu verir.
Altı ayın emeği, deli gazın sümeği.
Anan yahşı, baban yahşı.
Anamın aşı tandırın başı.
Anan soğan, baban sarımsak, nerden çıktın nöbet şekeri.
Araz ahır göz bahır.
Arsız arlanır, yüzsüz sallanır.
Arsızın üzüne tükürmüşler, demiş nisan yağmuri yağir.
Asıl almaz bal kokmaz, kokarsa ayran kokar, aslı süzüktür.
Aslını itiren harem zadedir.
Aş daşanda kepçeye peh yetmez.
Ata versen at yemez, ite versen it yemez.
Atta avratta yurtta yöm vardır.
Atta garıni igit’te burun.
Atın ölümü arpadan olsun.
Atım at olana kadar sahibi de mat olur.
Atma recep din gardaşıyız.
Avradı bed olanın ömrü kısa olur.
Ayağın sıcağ tut, başın serin, yaşamak istirsen düşünme derin.

Ayahlar baş oldi, başlar ayağ.
Arayan gul mevlasını, azan gul belasını bulur.
Arsız neden arlanır, çulda geyse sallanır.
Azıcık aşım ağrısız başım.


B

Baba parası mum gibidir, çabuk yanar.
Bal tutan parmağını yalar.
Basgısız tahtayı yel götürür.
Başında gavak yelleri esir.
Bekarın parasını it yer, yahasını bit yer.
Ben ağa sen ağa inekleri kim sağa.
Ben hedimem diyirem o çoluk çocuğa sorir.
Ben gız idim o söz idi.
Ben umaram bacımdan, bacım umar acından.
Bene göre hava hoş.
Bene değmeyen ilan bin yıl yaşasın.
Benim için şeb de bir şeker de bir.
Benlik şeyten işidir.
Bilirsen götün huyunu niye içirsen turşu suyunu.
Bir alaca dana bir nahırı poh eder.
Bir eli yağda bir eli balda.
Biz kırh gardaşız, kırhımızda bribirimizi tanırıh.
Bizim it size balta getirdimi.
Bizim gelin sizden gaçar, başını örter gıçını açar.
Borcun yohsa kefil ol, vahtın çoksa şahit ol.
Borçli ölmez rengi solar.
Boşa goyirem olmir, doldurirem dolmir.
Büyük lokma ye büyük söz söyleme.
Bugünü işini yarına bırahma.
Bu ne lahan ne periz.
Burni kaf dağından gelir.
Bulunmaz bursa kumaşı.


C
Camı yıhılsa da yine mehrabı yerinde.
Cahilin alimi dinden eder insanı.
Cingen çalir, kurt oynir.
Cin olmuş adam çarpir.
Ç
Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere yerinme,
Çavdar unundan pahlava olmaz.
Çarıyı düz al, karıyı gız al.
Çarşıda mum yok korun telaşınaydı.
Çengelde kokmuş et var mı?

Çıra dibine ışşığ vermez.
Çocuğu işe yolla sende arkasından get.
Çoh segirden tez yorulur.
Çabuk şişen tez fısalır.
Çöreğinde çigi olan gocunur.


D
Davulun sesi yatsıdan sonra çıhar.
Deli deliyi görende degeneğini sahlar.
Deli dostansa ahılı düşman yeter.
Delik böyük yama küçük.
Deliye hergün bayram.
Derdi çeken ağuyu içen bilir.
Derdin çohsa söyle borcun yohsa evlen.
Dereden tepeden su getirir.
Deveye sormuşlar boynun niye eğri deve demiş nerem düz ki.
Deve potçiği ne uzanır ne kıssalir.
Değme sarhoşa kendi uyansın.
Dilide olmasa gargalar gözünü oyar.
Dinsizin hakkından imansız gelir.
Doğan uşağ pohundan bellidir.
Doğmayan don biçilmez.
Doğru söyleyeni dokguz köyden kovarlar.
Dünya yansa bir horum oti yanmaz.


E
Ecel geldi cihana baş ağrısı mahana.
Eceli gelen it cami duvarına işer.
Ekmeği ekmekçiye ver birde üstüne bir ekmek ver.
El adamı yandan uçurur, durur arkadan seyreder.
El eli yoğurur elde döner seni yuğurur.
Ele vur ki danaya, vara yere seni tanıya.
El için yanma nara, yağ çubuğun keyfin ara.
El mi yaman beg mi yaman görürsün.
Eli ancak pancar doğrir.
Eli işte göz oynaşta.
El elin ölüsüne bir gün ağlar.
Elin gözündeki çırbıtı görür, kendi gözündeği merteği görmez.
Emanet ata binen tez yener.
Emi emi lülen gırım.
Erken kahan erken yol alır, erken evlenen döl alır.
Eşşeğe binmesi bir ayıp, inmesi daha çok ayıp.
Eşşeg dağda ölür şıvanı evde duyulur.
Eşşeg sudan gelene kadar kötek ataram.
Eşşegin gulagına Yasin ohir.
Eşşeg bile makamıyla angırır.

Eşşeg dereye düşende yol gösteren çoğ olur.
Ev yapanla oğul evlendirene Allah yardım eder.
Ev danası öksüz olmaz.
Ey at yemini kötü at kamçısını artırır.
Eylik et at suya balığ bilmezse halığ bilir.


F
Fazla mal göz çıharmaz.
Felek kimine kürk geydirir, kimine yelek.
Fiğerenin tavuğu tek tek yumurtlar.
Fiherenin ahı tahtan yindirir şahi.


G
Gargadan rehberi olanın, konacağı yer çöplüktür.
Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
Garı duz diyende arkası vız eder.
Gargadır kuşu, şalgamdır yemişi, sekiz aydır gışı,
Geçi can derdinde gassap et derdinde.
Geçti gül geçti bülbül ister ağla ister gül.
Geçme namert köprüsünden goy aparsın su seni.
Geli ata binmiş ya kısmet demiş.
Gelin hali getirir, kendi serer gendi oturur.
Geven ne ki gölgesi ne ola.
Görmemişin bir oğlu olmuş çekmiş çükünü koparmış.
Görinki haçonun hençeri var.
Gözden ırah olan gönülden ırah olur.
Gurdun adı çıkmış tilki baş yarır.
Gün battı gavur yattı.
Gün ola harman ola.
Güneş olsa doğmaz.
Gün vardır yıl besler, yıl vardır ay besler.
Güvendiğin dağlara gar yağmış.


İ
İnce eli sığ dohir.
İnek öldi hap kesildi, dana öldi hep kesildi.
İnsan insanın rahmanı insan insanın şeytanıdır.
İnsan oğlu kanatsız kuştur, bir orada bir burada.
İnsanın yere bahanından, suyun durgun ahanından gorh.
İgit diye diye candan edereler, ağa diye diye maldan ederler.
İsteyenin bir yüzü vermeyenin iki yüzü.
İt araba gölgesinde yatar gendi gölgesi zanneder.
İtin ahmağı odurki, paklavadan pay bekleye.
İt itin ayağına basmaz.
İt ite itte guyruğuna buyurdu.
İt it olalı yeni bir av tutti.

İt izi kurt izine garışmış.
İt ürengen dertli gonuşkan olur.
İtin ahmağı segirtgen olur.
İtinen herele girilmez.


K
Kabahat samur kürk olsa kimse giymez.
Kabul olmayacah duaya kimse amin demez.
Kambersiz düğün olmaz.
Kapın kitli tut komşun hırhız tutma.
Karnın doymadığı yerde belli etme.
Kaf dağından mal bağışlir.
Kanda durur, ketvana urir.
Kediye ciğer emanet edilmez.
Kendi başını bağladı, kaldı o.
Kırhından sonra azanı teneşir temizler.
Kızım sana diyirem gelinim sen eşit.
Kızın döğmeyen dizini döger.
Kız bibiye oğlan dayısına çeker.
Kime can desem ona çor gelir.
Kimi nalına kimi mıhına vurir.
Kime can desem, ona çor gelir.
Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür.
Kor atın kor alıcısı olur.
Korkma zemherinin kışında kork abrelin beşinden, öküzü ayırır eşinden.
Korlar sağırlar birbirini ağırlar.
Korun daşı kelin başı.
Korun istediği iki göz, biri eğri biri düz.
Kötü komşu insanı ev sahibi eder.
Kurt dumanlı havayı arar.


H
Hacıdan hocadan kork garanlıh geceden.
Hamama giren terler.
Hanım getir ki bey doğursun.
Har vurur harman savurur.
Hazıra dağlar dayanmaz.
Hem malına hem de mıhına vurir.
Her şeyi halletsin galdı fıstığı yeşil.
Her horuz kendi çöplüğünde öter.
Herkes saggız çeynir ama sen ballandırırsan.
Hırhız evden olursa öküz bacadan çıhar.
Hırhıza beyler borçli.
Hızan küser rızğını keser.
Hizmekerden ağa olan gehveyi yıhar sesi ile, besmeleden hanım olan gurnayı yıhar
tasınla.

Horuzun gözü çöplüktedir.
Huyli huyunu teneşirde terk eder.


I
Issı tandır eymek dutar.
Issı tandır başından kimse kahmaz.
İbadullah keçe külah başına.
İçerisi beni yahar dışarısı seni yahar.
İçinde cinler cirit atır.
İgit diye diye candan ederler, zengin diye diye maldan ederler.
İki çıplak bir hamama yahışir.
İki su bir ekmek yerine geçer.


L
La der lo demez.
Lafın azı uzı çobana verme gızı, ya koyun otlatır ya kuzi.
Lafınla peynir gemisi yürümez.
Leb demeden leblebiyi anlar.
Leyleğin ömrü lahlahğınan geçer.
Lokma bile çiğnenmeden yudulmaz.
Lokma garın doyurmaz ama möhebbet artırır.


M
Malın var derdin.
Mal gider malamat galırsan.
Mal hem dostur hem de düşmandır.
Mal canın yongasıdır.
Mart kapıdan bahtırı kazma kürek yahtırır.
Marttan sonra ekilen darıdan, gün dönmeden çıhan arıdan, erinden sonra galhan
garıdan heyir gelmez.
Meramın elinde heç bir şey gurtarmaz.
Mercimeği fırına verdi.
Mezer taşı ile öğünülmez.
Mızrak çuvala sığmaz.
Misafir gelmeden nasibi önce gelir.
Misafir umduğunu değil bulduğunu yer.
Möhebbet karşılıklıdır.
Meşveret sünnettir.


N
Nahırını yitirmiş alaca danasını arır.
Nalıncı keseri gibi, hep kendine yontir.
Nasreddin hocanın türbesine benzir her tarafı açıh.
Ne düğün görmüş oynamış, ne öli görmüş ağlamaış.
Ne yardan geçir ne serden.
Ne doğrarasan aşan o gelir gaşıhan.

Ne etliye garışır, ne sütliye.
Nerde akşam orada sabahlir.
Nikahta keramet vardır.
Nuh diyir peygamber demir.


O
Oğlan dayıya kız halaya çeker.
Oğlan yiyir oyuna, çoban yiyir goyuna gidir.
Olur olmaz söze külah asma.
Onca ayıp kadı kızında da vardır.
Orta tarlanın tohimi.
Oturan kız bahtını getirir.
Oturduğu ahır sekisi, söylediği İstanbul türküsü.


Ö
Ölülerde zanneder ki diriler de helva yiyir.
Ögidi alana, gursağında galana.
Öküzün inek başlısı tarlanın ufak taşlısı makbuldür.
Ölme eşeğim ölme yaz gelende bostan biçah.
Ölüm ölüm hırlamaya ne gerek var.
Ölüm hak miras helaldır.
Ölüsü olan birkaç gün ağlar delisi olan hergün ağlar.


P
Peynir ekmek hazır yemek.
Peyniri sahlayan derisidir, garıyı saklayan eridir.
Pilavdan dönen kaşığın sapı gırılsın.
Pişmiş aşa su gatirlar.
Pisik uzanamadığı ete kohir der.


R
Rafta toz düşer hanımın topuğu şişer.
Rengten renge girdi.
Rüyada görsem heyire yormam.
Rüzgar eken fırtına biçer.


S
Sağıra gamet bir olur.
Sağır duymaz benzetir.
Sabreden derviş muradına ermiş.
Sağ baş yastık istemez.
Sahınan göze çöp düşer.
Sebep olan sebepsiz gala.
Sen ağa ben ağa bizim inekleri kim sağa.
Sermayeyi kediye yüklemiş.
Sıçandan doğan dağarcık kesilir.

Sırrını söyleme dostuma, o da söyler dostunun dostuna.
Sinek mırdar değil mide bulandırır.
Sirkeyi sarımsağı sayan paçayı yiyemez.
Sofrada boğazın mecliste dilin tut.
Sorma kişinin aslını izzetinden bellidir.
Söz gümüşse sükut altındır.
Sözün balınla kestim.
Su gider kum kalır.
Suya götürür susuz getirir.
Su küçüğün, sofra büyüğün.
Sofrada elin, meclisde dili kısa tut.
Su içene ilan bile değmez.
Suyun gür ahanından insanın yere bahanından kork.
Suyuna pirinç salınmaz.
Sürüden ayrılanı kurt yer. ıi


Ş
Şah idi oldun şahbaz.
Şalgamı senede bir yemesen de tumpundan bir defa geç.


T
Tandır sıcak iken ekmek tutar.
Taş attın kolun mu yoruldu.
Taşı sıhsa suyunu çıharır.
Taşıma suyunla değirmen dönmez.
Tatlı dil ilanı deliğinden çıkarır.
Tazıya tut tavşana kaç diyir.
Temcit pilavı gibi ısıtır ısıtır getirir.
Tencere yuvarlanmış kapağını bulmuş.
Tuzliyim kohmıyasan.


U
Ucuni altına kaçırmış.
Ucuz etin tiridi olmaz.
Ununu eleği yüzüne çek.
Uyhi uyhinin eşki hamurudur.


Ü
Üstünü altına çevirmiş.
Üşenenin çoluğu çocuğu olmaz.
Üşengen tepersizdir.


V
Vahıtsız öten horuzun başını keserler.
Varlığın yohluğunu çektirir.
Vermemiş mabut, neylesin Mahmut.

Y
Ya bu deveyi güdersen, ya bu diyardan gidersen.
Yal bulamaz aşına karalar bağlar başına.
Yalan ile iman bir arada durmaz.
Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
Yangına körükle gidilmez.
Yarım dohtur can götürür, yarım imam din götürür.
Yatan aslandan gezen tilki eydir.
Yatan ölmez yeten ölür.
Yarım hekim candan, yarım hoca dinden eder.
Yatsılıh töredir o da adamına göredir.
Yaz günün yağışı karı kocanın döğüşü.
Yetim hırsızlığa çıkmış ay ahşamdan doğmuş.
Yiyen bilmez kazanan bilir.


Z
Zaman sene uymazsa sen zaman uy.
Zararın neresinden dönsen kardır.
Zembilin içindeki bir halk bilsin, birde sen bil.
Zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt düz yolu şaşırı.
Zenginin malı züğürtün çenesini yorar.
Zor kapıdan girende şer bacadan çıhar.
Zorunan it ava gitmez.
Zulumla abat olanın sonu heyir olmaz.

17 Eki 2021 - 17:59 - Erzurum


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gurbetteki Erzurum Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gurbetteki Erzurum hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Gurbetteki Erzurum editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gurbetteki Erzurum değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Gurbetteki Erzurum, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (216) 492 36 36
Reklam bilgi