İngiltere, Brexit'ten sonra Türkiye’yi neden önemli bir müttefik olarak görüyor?

ANALİZ: Ortadoğu, Kuzey Afrika ve özellikle Körfez bölgesiyle alakalı çatışmalara ve jeopolitik meselelere odaklanan araştırmacı ve gazeteci Jonathan Fenton-Harvey, “İngiltere Türkiye’yi neden Brexit sonrası dönemin önemli bir müttefiki olarak görüyor?” başlıklı bir analiz kaleme aldı. Fenton-Harvey yazısında, “Birleşik Krallık’ın AB harici geleneksel müttefiklerine döndüğü bu süreçte öne çıkan yeni ve güçlü müttefiklerden biri Türkiye oldu; Londra böylece Ankara ile daha güçlü ekonomik bağlar k

Muhammed Enes Köseoğlu
Muhammed Enes Köseoğlu Tüm Haberleri

İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden (AB) ayrılmak için içinden geçtiği ara dönemin, bir yıl süren gergin müzakereleri takiben 1 Ocak'ta resmen sonuçlanmasının ardından, Boris Johnson'ın muhafazakâr hükümeti AB ile bir ticaret anlaşması kotarmayı başardı. Anlaşmasız bir Brexit'in —artık geride kalan— mali riskleri göz önüne alındığında anlaşmanın nispeten olumlu kabul edilmesine ve İngiltere AB cihetinden sahip olduğu bazı ekonomik faydaları hâlâ muhafaza etmesine rağmen, Krallık yine de ticari bağlarını Avrupa ötesine doğru genişletmeye çalışıyor.

Türkiye-İngiltere ticaret anlaşması

Birleşik Krallık'ın AB harici geleneksel müttefiklerine döndüğü bu süreçte öne çıkan yeni ve güçlü müttefiklerden biri Türkiye oldu; Londra böylece Ankara ile daha güçlü ekonomik bağlar kurma arayışına girdi. İki ülke, İngiltere'nin AB'den resmi olarak ayrılmasından önce, 29 Aralık'ta tarihi bir ticaret anlaşması üzerinde anlaşmaya vardı. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan anlaşmayı, Türkiye'nin AB ile yaptığı 1995 tarihli Gümrük Birliği anlaşmasından beri yapılmış en önemli ticaret anlaşması olarak niteledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan “İnşallah hem Türkiye hem de İngiltere'nin yararlanacağı yeni bir döneme giriyoruz” dedi. Anlaşmadan önce, Birleşik Krallık Uluslararası Ticaret Bakanı Liz Truss gümrük vergisiz ticari işlemleri sürdürmeyi ve bu adımın iki ülke arasındaki ticaret ilişkisini desteklemeye yardımcı olacağını umduğunu söyledi ve yapılacak anlaşmanın Birleşik Krallık'taki imalat, otomotiv ve çelik endüstrilerinde binlerce istihdamın garantisi olacağını belirtti.



Almanya'dan sonra Türkiye'nin ikinci büyük ihracat ortağı İngiltere

Anlaşma 2019'da 25,2 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşen mevcut ticari bağları güvence altına alıyor; buna Türkiye'nin İngiltere'ye ihracatı da dahil. Türkiye'nin İngiltere'ye ihraç ettiği ürünler ise çoğunlukla değerli metaller, çeşitli araçlar, tekstil ve elektrikli teçhizattan oluşuyor. İngiltere Almanya'dan sonra Türkiye'nin ikinci büyük ihracat ortağı. Anlaşma, vaktiyle iki yakın müttefik olan İngiltere ve Türkiye'nin ihracat vergilerini ortadan kaldırdığı ve dolayısıyla mali kayıpları önlediği için ticari bağlarına fayda sağlıyor.

15 Temmuz darbesine karşı Türkiye'ye destek

İki ülke, özellikle İngiltere'nin Türkiye'nin DEAŞ'a karşı mücadelesine destek vermesi nedeniyle, son on yılda güçlü ilişkiler geliştirdi. İngiltere ayrıca 2016 yılındaki akim kalan darbe girişimini “Türkiye'nin demokrasisine saldırı” olarak niteleyerek eleştirdi ve bu girişimin ardından Türkiye'nin duygularını paylaştığını beyan etti; halbuki böyle bir destek hiçbir AB ülkesinden gelmedi.



İngiltere'nin silah satışı ve PKK terörüne yaklaşımı

İngiltere 2016 Brexit referandumundan bu yana AB'den giderek uzaklaştığı süreçte, diğer AB üyelerinden farklı duruşlar da sergilemeye başladı. Mesela Kuzey Suriye'deki PKK bağlantılı YPG fraksiyonuna karşı 2019'da gerçekleştirdiği Barış Pınarı harekâtından sonra Fransa ve Almanya Türkiye'ye silah satışlarını durdururken, İngiltere silah tedarikini sürdürdü ve diğer ülkeler gibi Türkiye'yi eleştirmedi.

Fransa'nın Libya politikası

Üstelik Fransa, özellikle Doğu Akdeniz'deki farklılıklar ve Libya'daki çatışmalar nedeniyle, Türkiye'ye karşı daha düşmanca bir dış politika geliştirdi. Zira Ankara, Paris destekli Halife Hafter'in darbesine karşı uluslararası meşruiyeti bulunan Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne (UMH) yardım etti. Nitekim Fransa geçen Temmuz ayında Doğu Akdeniz'deki bir NATO deniz misyonundan çekildi; bu NATO misyonunun bir vazifesi de Libya'ya yönelik silah ambargosunu güvence altına almaktı. Türkiye Fransa'nın jeopolitik emellerine etkin bir şekilde mani olmaya başladığından beri, Paris'in davranışlarının en büyük motivasyonunu, Türkiye'yi zayıflatmaya yönelik hamleler oluşturuyor.



NATO ve ABD'nin aksine İngiltere ittifakı bozmadı

Açıkça görülüyor ki İngiltere'nin AB'den çekilmesi Türkiye ile daha yakın bir ilişki kurmasını sağlarken diğer NATO ülkeleri NATO'yu, Türkiye'nin üstünde baskı kurmak için bir silah olarak kullanmaya çalıştı. Donald Trump bile Türkiye'ye yaptırım uyguladı; taze seçilmiş Başkan Joe Biden da seçim kampanyası sırasında [başkan seçildiği takdirde] Türkiye'deki muhalefeti desteklemeyi düşüneceğine dair bir yorumda bulundu. Bu da anlaşılır bir şekilde Ankara'nın öfkesini celp etti ve Türk hükümeti Biden'ın “müdahaleci” olarak nitelediği yorumlarını yerden yere vurdu. Diğer güçlü Batılı devletlerle karşılaştırıldığında İngiltere açıkça Türkiye'nin en yakın ve kendisini anlamaya en açık müttefiki; bu durum iki ülkenin daha da güçlü bir ittifak kurmasına zemin teşkil ediyor.

Johnson hükümetinin tavrı

Birleşik Krallık sahip olmayı arzuladığı bölgesel nüfuzunu korumak için bu bağlantısını kullanmayı düşünebilir. Boris Johnson hükümeti, İngiltere'nin Ortadoğu'da askerî açıdan nüfuz sahibi olmasını mümkün kılan önemli bir deniz üssüne sahip olduğu Bahreyn gibi diğer geleneksel müttefikleri aracılığıyla dış politika nüfuzunu zaten sürdürmeye çalışmakta. Türkiye ile ortaklık kurmak, İngiltere'nin elini bu bölgelerdeki nüfuzunu sürdürme konusunda daha da güçlü kılacaktır.

Bu aynı zamanda Ankara ve Londra'nın Doğu Akdeniz'de de daha geniş bir işbirliği yapmasına zemin oluşturabilir. İngiltere Süveyş Kanalı'ndaki nakliyat güzergâhlarını kontrol etme ve bu güzergâhlar üstünde nüfuz sahibi olma arayışında olabileceğinden, Türkiye'yi bu çabasında yararlı bir müttefik olarak görebilir. Bu, İngiltere'nin geçmişte, özellikle Levant bölgesi ve Mısır'da sahip olduğu jeopolitik kontrolün bir kısmını yeniden canlandırma arzusunun bir parçası; ayrıca Kıbrıs'ta da hâlâ askerî varlığa sahip.

Brexit sonrası İngiltere-Türkiye ilişkileri

Bu durum İngiltere'nin dış politikasında daha da proaktif kararlar alması için fırsatlar yaratabilir. Mesela İngiltere Libya'daki çatışmada daha geride duran bir pozisyon almış olsa da, uluslararası meşruiyet sahibi UMH'yi destekleyen Türkiye ile çalışma potansiyeli daha fazla. Dolayısıyla bu, Londra ve Ankara'nın birlikte çalışması durumunda daha etkili bir ortaklık yaratabilir ve Libya'da barış için daha geniş bir zemin oluşturmaya yardımcı olabilir. Bu ihtimal, iki ülke arasında dış politika alanında gerçekleşebilecek olumlu işbirliği örneklerinden sadece biri.

14 Oca 2021 - 19:33 - Dünya

Muhabir Muhammed Enes Köseoğlu


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gurbetteki Erzurum Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gurbetteki Erzurum hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Gurbetteki Erzurum editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gurbetteki Erzurum değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Gurbetteki Erzurum, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (216) 492 36 36
Reklam bilgi


Anket Erzurumspor Süper Ligde kalabilirmi ?